1. काकस्य उपायः
काकस्य — m. 6/s ( काक ) — do corvo
उपायः — m. 1/s ( उपाय ) — estratagema
O estratagema do corvo.
2. कश्चन महावृक्षः आसीत् ।
कश्चन — m. 1/s ( किम्-चन ) — um certo
महावृक्षः — m. 1/s ( महत् + वृक्ष KD ) — árvore grande
आसीत् — v. 3/s p.imp. ( √अस् 2P ) — [ele] existia
Uma certa árvore grande existia.
3. तत्र कश्चन काकः पत्न्या सह वसति स्म ।
तत्र — ind. — lá
कश्चन — m. 1/s ( किम्-चन ) — um certo
काकः — m. 1/s ( काक ) — corvo
पत्न्या — f. 3/s ( पत्नी ) — com esposa
सह — ind. — juntamente
वसति — v. 3/s pres. ( √वस् 1P ) — [ele] habita
स्म — ind. — (partícula que converte o tempo do verbo para o passado)
Lá, um certo corvo, juntamente com [sua] esposa, habitava.
4. तस्य एव वृक्षस्य कोटरे कश्चन कृष्णसर्पः अपि वसति स्म ।
तस्य — m. 6/s ( तद् ) — desse
एव — ind. — mesmo
वृक्षस्य — m. 6/s ( वृक्ष ) — da árvore
कोटरे — n. 7/s ( कोटर ) — no buraco
कश्चन — m. 1/s ( किम्-चन ) — um certo
कृष्णसर्पः — m. 1/s ( कृष्ण + सर्प KD ) — cobra preta
अपि — ind. — também
वसति — v. 3/s pres. ( √वस् 1P ) — [ele] habita
स्म — ind. — (partícula que converte o tempo do verbo para o passado)
No buraco dessa mesma árvore, uma certa cobra preta também habitava.
5. यदा काकी प्रसूता भवति तदा कृष्णसर्पः तस्याः शावकान् खादति स्म ।
यदा — ind. — quando
काकी — f. 1/s ( काकी ) — corva
प्रसूता — f. 1/s ( प्र-√सू 1P ppp. ) — grávida
भवति — v. 3/s pres. ( √भू 1U ) — [ele] está
तदा — ind. — então
कृष्णसर्पः — m. 1/s ( कृष्ण + सर्प KD ) — cobra preta
तस्याः — f. 6/s ( तद् ) — dela
शावकान् — m. 2/p ( शावक ) — filhotes
खादति — v. 3/s pres. ( √खाद् 1P ) — [ele] come
स्म — ind. — (partícula que converte o tempo do verbo para o passado)
Quando a corva ficava grávida, então a cobra preta comia os filhotes dela.
6. एतेन काकः काकी च महत् दुःखम् अनुभवतः स्म ।
एतेन — n. 3/s ( एतद् ) — por isso
काकः — m. 1/s ( काक ) — corvo
काकी — f. 1/s ( काकी ) — corva
च — ind. — e
महत् — n. 2/s ( महत् ) — grande
दुःखम् — n. 2/s ( दुःख ) — sofrimento
अनुभवतः — v. 3/d pres. ( अनु-√भू 1U ) — [eles dois] experimentam
स्म — ind. — (partícula que converte o tempo do verbo para o passado)
Por isso, o corco e a corva experimentavam grande sofrimento.
7. अतः एकदा काकः स्वमित्रस्य शृगालस्य समीपं गत्वा उक्तवान् ।
अतः — ind. — então
एकदा — ind. — uma vez
काकः — m. 1/s ( काक ) — corvo
स्वमित्रस्य — m. 6/s ( स्व + मित्र KD ) — do próprio amigo
शृगालस्य — m. 6/s ( शृगाल ) — da raposa
समीपम् — n. 2/s ( समीप ) — proximidade
गत्वा — ger. ( √गम् 1U ) — tendo ido
उक्तवान् — m. 1/s ( √वच् 2P ppa. ) — [o] que falou
Então, uma vez, o corvo, tendo ido para a proximidade do próprio amigo raposa, [foi] o que falou:
8. भोः मित्र ।
भोः — m. v/s ( ??? ) — ó senhor
मित्र — m. v/s ( मित्र ) — ó amigo
“Ó senhor amigo!
9. सः कृष्णसर्पः कथञ्चित् मरणीयः ।
सः — m. 1/s ( तद्) — o
कृष्णसर्पः — m. 1/s ( कृष्ण + सर्प KD ) — cobra preta
कथञ्चित् — ind. — de alguma forma
मरणीयः — m. 1/s ( √मृ 6A gerund. ) — [o] que deve ser morto
A cobra preta, de alguma forma, deve ser morta.
10. भवान् कमपि उपायं सूचयतु इति ।
भवान् — m. 1/s ( भवत् ) — senhor
कम् — m. 2/s ( किम् ) — o que?
अपि — ind. — também
उपायम् — m. 2/s ( उपाय ) — estratagema
सूचयतु — v. 3/s imper. ( √सूच् 10U ) — que [ele] indique
इति — ind. — aspas
Que o senhor indique que estratagema [é o melhor].”
11. शृगालः एकम् उपायं सूचितवान् ।
शृगालः — m. 1/s ( शृगाल ) — raposa
एकम् — m. 2/s ( एक ) — um
उपायम् — m. 2/s ( उपाय ) — estratagema
सूचितवान् — m. 1/s ( √सूच् 10U ppa. ) — [o] que indicou
[Então,] a raposa, um estratagema, [foi a] que indicou.
12. तत् श्रुत्वा काकः बहु सन्तुष्टः ।
तत् — n. 2/s ( तद् ) — isso
श्रुत्वा — ger. ( √श्रु 5U ) — tendo escutado
काकः — m. 1/s ( काक ) — corvo
बहु — ind. — muito
सन्तुष्टः — m. 1/s ( सम्-√तुष् 4P ppp. ) — bem satisfeito
Tendo escutado isso, o corvo [ficou] muito satisfeito.
13. तदनन्तरं काकः उड्डयनं कुर्वन् नगरं आगतवान् ।
तदनन्तरम् — ind. — em seguida
काकः — m. 1/s ( काक ) — corvo
उड्डयनम् — n. 2/s ( उड्डयन ) — vôo
कुर्वन् — m. 1/s ( √कृ 8U ppra. ) — [o] que está fazendo
नगरम् — n. 2/s ( नगर ) — cidade
आगतवान् — m. 1/s ( आ-√गम् 1U ppa. ) — [o] que veio
Em seguida, o corvo, [o] que está fazendo [um] voo, [foi o] que veio para cidade.
14. तत्र महाराजस्य प्रासादस्य सरोवरे अन्तःपुरस्त्रियः जलक्रीडायां मग्नाः आसन् ।
तत्र — ind. — lá
महाराजस्य — m. 6/s ( महत् + राज KD ) — do grande rei
प्रासादस्य — m. 6/s ( प्रासाद ) — do castelo
सरोवरे — m. 7/s ( सरोवर ) — no lago
अन्तःपुरस्त्रियः — f. 1/p (( अन्तः + पुर KD ) + स्त्री TP6 ) — mulheres da cidade interior (do harém)
जलक्रीडायाम् — f. 7/s ( जल + क्रीडा TP6 ) — na brincadeira de água
मग्नाः — f. 7/p ( √मज्ज् 6P ppp. ) — mergulhadas
आसन् — v. 3/p p.imp. ( √अस् 2P ) — [eles] eram
Lá, no lago do castelo do grande rei, as mulheres do harém, ficavam mergulhadas na brincadeira de água.
15. तासां वस्त्राणि आभरणानि च सरोवरस्य सोपानेषु स्थापितानि आसन् ।
तासाम् — f. 6/p ( तद् ) — delas
वस्त्राणि — n. 1/p ( वस्त्र ) — roupas
आभरणानि — n. 1/p ( आभरण ) — ornamentos
च — ind. — e
सरोवरस्य — m. 6/s ( सरोवर ) — do lago
सोपानेषु —n. 7/p ( सोपान ) — nos degraus
स्थापितानि — n. 1/p ( √स्था 1P ppp. ) — colocados
आसन् — v. 3/p p.imp. ( √अस् 2P ) — [eles] eram
As roupas e os ornamentos delas estavam colocados nos degraus do lago.
16. काकः तत्र गतवान् ।
काकः — m. 1/s ( काक ) — corvo
तत्र — ind. — lá
गतवान् — m. 1/s ( √गम् 1U ppa. ) — [o] que foi
O corvo, [para] lá, [foi o] que foi.
17. एकं सुवर्णहारं स्वीकृत्य अरण्याभिमुखं प्रस्थितवान् ।
एकम् — m. 2/s ( एक ) — um
सुवर्णहारम् — m. 2/s ( सुवर्ण + हार TP6 ) — colar de ouro
स्वीकृत्य — ger. ( स्वी-√कृ 8U ) — tendo feito seu
अरण्याभिमुखम् — m. 1/s ( अरण्य + अभिमुख TP2 ) — direcionado para a floresta
प्रस्थितवान् — m. 1/s ( प्र-√स्था 1P ppa. ) — [o] que ficou
Tendo feito seu um colar de ouro, se dirigiu a floresta.
18. तत् दृष्ट्वा राजभटाः काकम् अनुसृतवन्तः ।
तत् — n. 2/s ( तद् ) — isso
दृष्ट्वा — ger. ( √दृश् 1P ) — tendo visto
राजभटाः — m. 1/p ( राजन् + भट TP6 ) — soldados do rei
काकम् — m. 2/s ( काक ) — corvo
अनुसृतवन्तः — m. 1/p ( अनु-√सृ 1P ppa. ) — [os] que seguiram
Tendo visto isso, soldados do rei [foram] os que seguiram o corvo.
19. काकः अरण्यम् आगत्य महावृक्षस्य कोटरे तं हारं पातितवान् स्वयं दूरं गतवान् च ।
काकः — m. 1/s ( काक ) — corvo
अरण्यम् — n. 2/s ( अरण्य ) — floresta
आगत्य — ger. ( आ√गम् 1U ) — tendo voltado
महावृक्षस्य — m. 6/s ( महत् + वृक्ष KD ) — da árvore grande
कोटरे — n. 7/s ( कोटर ) — no buraco
तम् — m. 2/s ( तद् ) — o
हारम् — m. 2/s ( हार ) — colar
पातितवान् — m. 1/s ( √पत् 1P caus. ppa. ) — [o] que derrubou
स्वयम् — ind. — pessoalmente
दूरम् — ind. — distante
गतवान् — m. 1/s ( √गम् 1U ppa. ) — [o] que foi
च — ind. — e
O corvo, tendo voltado para a floresta, [foi] o que derrubou o colar no buraco da árvore grande e [foi] o que foi pessoalmente para distante.
20. राजभटाः तत्र आगतवन्तः ।
राजभटाः — m. 1/p ( राजन् + भट TP6 ) — soldados do rei
तत्र — ind. — lá
आगतवन्तः — m. 1/p ( आ-√गम् 1U ppa. ) — [os] que vieram
Os soldados do rei [foram] os que vieram para lá.
21. कोटरे ते हारं दृष्टवन्तः ।
कोटरे — n. 7/s ( कोटर ) — no buraco
ते — m. 1/p ( तद् ) — eles
हारम् — m. 2/s ( हार ) — colar
दृष्टवन्तः — m. 1/p ( √दृश् 1P ppa. ) — [os] que viram
No buraco, eles [foram] os que viram o colar.
22. तदा तत्र स्थितः कृष्णसर्पः कोपेन बहिः आगतवान् ।
तदा — ind. — então
तत्र — ind. — lá
स्थितः — m. 1/s ( √स्था 1P ppp. ) — permanecido
कृष्णसर्पः — m. 1/s ( कृष्ण + सर्प KD ) — cobra preta
कोपेन — m. 3/s ( कोप ) — pela raiva
बहिः — ind. — fora
आगतवान् — m. 1/s ( आ-√गम् 1U ppa. ) — [o] que veio
Então, a cobra preta permanecida lá, pela raiva, [foi] a que veio para fora.
23. राजभटाः दण्डप्रहारेण तं मारितवन्तः ।
राजभटाः — m. 1/p ( राजन् + भट TP6 ) — soldados do rei
दण्डप्रहारेण — m. 3/s ( दण्ड + प्रहार TP6 ) — com golpe de bastão
तम् — m. 2/s ( तद् ) — ele
मारितवन्तः — m. 1/p ( √मृ 6A caus. ppa. ) — [os] que mataram
Os soldados do rei, com [um] golpe de bastão, [foram] os que mataram ela (a cobra),
24. हारं च नीतवन्तः ।
हारम् — m. 2/s ( हार ) — colar
च — ind. — e
नीतवन्तः — m. 1/p ( √नी 1U ppa. ) — [os] que levaram
e [foram] os que levaram o colar.
25. तदनन्तरं काकः पत्न्या सह सुखेन जीवितवान् ।
तदनन्तरम् — ind. — em seguida
काकः — m. 1/s ( काक ) — corvo
पत्न्या — f. 3/s ( पत्नी ) — com esposa
सह — ind. — juntamente
सुखेन — n. 3/s ( सुख ) — com prazer
जीवितवान् — m. 1/s ( √जीव् 1P ppa. ) — [o] que viveu
Em seguida, o corvo, juntamente com a [sua] esposa, com prazer, [foi] o que viveu.
