Traduzido por Victor Mattos
ओं पार्थाय प्रतिबोधितां भगवता नारायणेन स्वयं
व्यासेन ग्रथितां पुराणमुनिना मध्येमहाभारतम् ।
अद्वैतामृतवर्षिणीं भगवतीमष्टादशाध्यायिनीं
अम्ब त्वामनुसन्दधामि भगवद्गीते भवद्वेषिणीम् ॥१॥
ओम् — ind. — Om
पार्थाय — m. 4/s ( पार्थ ) — para Pārtha¹
प्रतिबोधिताम् — f. 2/s ( प्रति-√बुध् 1P caus. ppp. ) — causada ser conhecida (ensinada)
भगवता — m. 3/s ( भग-वत् ) — por bhagavat²
नारायणेन — m. 3/s ( नारायण ) — por Nārāyaṇa
स्वयम् — ind. — ele mesmo
व्यासेन — m. 3/s ( व्यास ) — por Vyāsa
ग्रथिताम् — f. 2/s ( √ग्रंथ् 1P ppp. ) — arranjada, composta, compilada
पुराणमुनिना — m. 3/s ( पुराण + मुनि KD ) — pelo sábio ancestral
मध्येमहाभारतम् — ind. ( मध्ये + ( महत् + भारत KD )) — no meio do Mahābhārata³
अद्वैतामृतवर्षिणीम् — f. 2/s (( अद्वैत + अमृत TP6 ) + वर्षिन्-ई TP2 ) — [aquela] que chove o néctar do [conhecimento] não-dual
भगवतीम् — f. 2/s ( भग-वत्-ई ) — bhagavatī
अष्टादशाध्यायिनीम् — f. 2/s ((( अष्टन् + दशन् DKD ) + अध्याय DKD )-इन्-ई ) — [aquela] que possui 18 capítulos
अम्ब — f. v/s ( अम्बा ) — ó mãe⁴
त्वाम् — 2/s ( युष्मद् ) — te
अनुसन्दधामि — v. 1/s pres. ( अनु-सम्-√धा 3U ) — [eu] medito
भगवद्गीते — f. v/s ( भग-वत् + गीता TP6 ) — ó Bhagavadgītā
भवद्वेषिणीम् — f. 2/s ( भव + द्वेषिन्-ई TP2 ) — inimiga da existência (saṃsāra)
Om, ó mãe Bhagavadgītā, [eu] medito em ti [que] foi ensinada pelo próprio bhagavat Nārāyaṇa para Pārtha, [que] foi compilada pelo sábio ancestral Vyāsa no meio do Mahābhārata, a bhagavatī que chove o néctar da não-dualidade, a que possui 18 capítulos, a inimiga do saṃsāra.
1. पार्थाय > Arjuna, o descendente de Pṛthā (Kuntī)
2. भगवता > Bhagavat (f. Bhagavatī) é o adjetivo para aquele que possui (-vat) as seis virtudes (bhaga) absolutas: 1. aiśvarya, soberania; 2. vīrya, poder; 3. yaśas, fama; 4. śrī, prosperidade; 5. jñāna, conhecimento; 6. vairāgya, desapego ( ऐश्वर्यस्य समग्रस्य वीर्यस्य यशसः श्रियः । ज्ञानवैराग्ययोश्चैव षण्णां भग इतीरना ॥विष्णु-पुराण ६.५.७४॥)
3. मध्ये > APTE: (pb) the middle of one’s meals; मध्येरणं in the battle; Bv. 1. 128 ; मध्येसभं in or before an assembly; N. 6. 76 ; मध्येसमुद्रं in the midst of the sea; Śi. 3. 33 ].
4. अम्ब > MW: अम्बा f. (Ved. voc. अम्बे [VS. ] or अम्ब [RV. ], in later Sanskṛt अम्ब only, sometimes a mere interjection, ĀśvŚr. )
नमोस्तु ते व्यास विशालबुद्धे फुल्लारविन्दायतपत्रनेत्र ।
येन त्वया भारततैलपूर्णः प्रज्वालितो ज्ञानमयः प्रदीपः ॥२॥
नमः — ind. — saudação
अस्तु — v. 3/s imp. ( √अस् 2P ) — que [ele] exista
ते — 4/s ( युष्मद् ) — para ti
व्यास — m. v/s ( व्यास ) — ó Vyāsa
विशालबुद्धे — m. v/s ( विशाल + बुद्धि BV6 ) — ó [aquele] do qual o intelecto é vasto (amplo)
फुल्लारविन्दायतपत्रनेत्र — m. v/s ((( फुल्ल + अरविन्द KD ) + ( आ-√यम् 1U ppp. + पत्र KD ) TP6 ) + नेत्र BV6 ) — ó [aquele] do qual olho é uma folha (pétala) alongada (grande) da lótus desabrochada
येन — m. 3/s ( यद् ) — pelo qual
त्वया — 3/s ( युष्मद् ) — por ti
भारततैलपूर्णः — m. 1/s (( भारत + तैल TP6 ) + √पॄ 3P ppp. TP3 ) — preenchido pelo óleo do [Mahā–]bhārata
प्रज्वालितः — m. 1/s ( प्र-√ज्वल् 1P caus. ppp. ) — causado brilhar (aceso)
ज्ञानमयः — m. 1/s ( ज्ञान-मय ) — feito de conhecimento
प्रदीपः — m. 1/s ( प्र-दीप ) — lâmpada
Que haja saudação a ti, ó Vyāsa, do qual o intelecto é vasto, do qual olho é [como] uma grande pétala da lótus desabrochada. Tu, pelo qual a lâmpada do conhecimento preenchida com o óleo do [Mahā–]bhārata, foi acesa.
प्रपन्नपारिजाताय तोत्रवेत्रैकपाणये ।
ज्ञानमुद्राय कृष्णाय गीतामृतदुहे नमः ॥३॥
प्रपन्नपारिजाताय — m. 4/s ( प्र-√पद् 4A ppp. + पारिजात TP6 ) — para o Pārijāta¹ dos que recorrem [a ele]
तोत्रवेत्रैकपाणये — m. 4/s ( तोत्रवेत्र + ( एक + पाणि DKD ) BV6 ) — para [aquele] do qual uma mão [possui] um chicote²
ज्ञानमुद्राय — m. 4/s ( ज्ञान + मुद्रा BV6 *? ) — para [aquele] do qual o gesto é [de] conhecimento
कृष्णाय — m. 4/s ( कृष्ण ) — para Kṛṣṇa
गीतामृतदुहे — m. 4/s (( गीता + अमृत TP6 ) + दुह् UTP ) — para [o] que ordenha o néctar da [Bhagavad–]gītā
नमः — ind. — saudação
Saudação a Kṛṣṇa, o Pārijāta dos que recorrem [a ele], do qual uma mão [possui] um chicote, do qual o gesto é [de] conhecimento, o que ordenha o néctar da [Bhagavad-]gītā.
1. पारिजात > APTE: 1 N. of one of the five trees of Paradise (said to have been produced at the churning of the ocean and come into the possession of Indra, from whom it was wrested by Kṛṣṇa and planted in the garden of his beloved Satyabhāmā)
2. तोत्रवेत्र > APTE: तोत्रं [तुद्-करणे ष्ट्र्न्] A goad for driving cattle or elephants. Comp. — वेत्रं a rod borne by Viṣṇu.
सर्वोपनिषदो गावो दोग्धा गोपालनन्दनः ।
पार्थो वत्सः सुधीर्भोक्ता दुग्धं गीतामृतं महत् ॥४॥
सर्वोपनिषदः — f. 1/p ( सर्व +उपनिषद् KD ) — todas as upaniṣads
गावः — f. 1/p ( गो ) — vacas
दोग्धा — m. 1/s ( दोग्धृ ) — ordenhador
गोपालनन्दनः — m. 1/s (( गो + पाल TP6 ) + नन्दन TP6 ) — alegria dos protetores das vacas (pastores)
पार्थः — m. 1/s ( पार्थ ) — Pārtha
वत्सः — m. 1/s ( वत्स ) — bezerro
सुधीः — m. 1/s ( सु + धी BV ) — [aquele] do qual o intelecto é bom
भोक्ता — m. 1/s ( भोक्तृ ) — desfrutador
दुग्धम् — n. 1/s ( दुग्ध ) — leite
गीतामृतम् — n. 1/s ( गीता + अमृत TP6 ) — néctar da Gītā
महत् — n. 1/s ( महत् ) — grande
As vacas [são] todas as upaniṣads, o ordenhador [é Kṛṣṇa], a alegria dos pastores, o bezerro [é] Pārtha, o desfrutador [é aquele] do qual o intelecto é bom, o leite [é] o grande néctar da Gītā.
वसुदेवसुतं देवं कंसचाणूरमर्दनम् ।
देवकीपरमानन्दं कृष्णं वन्दे जगद्गुरुम् ॥५॥
वसुदेवसुतम् — m. 2/s ( वसुदेव + सुत TP6 ) — filho de Vasudeva
देवम् — m. 2/s ( देव ) — senhor
कंसचाणूरमर्दनम् — m. 2/s (( कंस + चाणूर DVI ) + मर्दन TP6 ) — destruidor de Kaṃsa e Cāṇūra
देवकीपरमानन्दम् — m. 2/s ( देवकी + ( परम + आनन्द KD ) TP6 ) — suprema felicidade de Devakī
कृष्णम् — m. 2/s ( कृष्ण ) — Kṛṣṇa
वन्दे — v. 1/s pres. ( √वन्द् 1A ) — [eu] saúdo
जतद्गुरुम् — m. 2/s ( जतद् + गुरु TP6 ) — mestre do universo
[Eu] saúdo o filho de Vasudeva, o destruidor de Kaṃsa e Cāṇūra, a suprema felicidade de Devakī, [que é] Kṛṣṇa o mestre do universo.
भीष्मद्रोणतटा जयद्रथजला गान्धारनीलोत्पला
शल्यग्राहवती कृपेण वहनी कर्णेन वेलाकुला ।
अश्वत्थामविकर्णघोरमकरा दुर्योधनावर्तिनी
सोत्तीर्णा खलु पाण्डवै रणनदी कैवर्तकः केशवः ॥६॥
भीष्मद्रोणतटा — f. 1/s (( भीष्म + द्रोण DVI ) + तट BV6 ) — [aquela] da qual a margem é Bhīṣma e Droṇa
जयद्रथजला — f. 1/s ( जयद्रथ + जल BV6 ) — [aquela] da qual a água é Jayadratha
गान्धारनीलोत्पला — f. 1/s ( गान्धार + ( नील + उत्पल KD ) BV6 ) — [aquela] da qual a lótus azul é Gāndhāra¹
शल्यग्राहवती — f. 1/s ( शल्य + ग्राह-वत्-ई *? BV6 ) — [aquela] da qual o tubarão é Śalya
कृपेण — m. 3/s ( कृप ) — com Kṛpa
वहनी — f. 1/s ( वहन-ई ) — correnteza
कर्णेन — m. 3/s ( कर्ण ) — com Karṇa
वेलाकुला — f. 1/s ( वेला + कुल-आ *? ) — rebentação
अश्वत्थामविकर्णघोरमकरा — f. 1/s (( अश्वत्थाम + विकर्ण DVI ) + ( घोर + मकर KD ) BV6 ) — [aquela] da qual o terrível crocodilo é Aśvatthāma e Vikarṇa
दुर्योधनावर्तिनी — f. 1/s ( दुर्योधन + आवर्तिनी BV6 ) — [aquela] da qual a turbilhão (redemoinho) é Duryodhana
सा — f. 1/s ( तद् ) — essa
उत्तीर्णा — f. 1/s ( उत्-√तॄ 1P ppp. ) — atravessada, cruzada
खलु — ind. — de fato
पाण्डवैः — m. 3/p ( पाण्डव ) — pelos pāṇḍavas
रणनदी — f. 1/s ( रण + नदी TP6 ) — rio da batalha
कैवर्तकः — m. 1/s ( कैवर्तक ) — pescador (barqueiro)
केशवः — m. 1/s ( केशव ) — Keśava³
O rio da batalha, cuja margem é Bhīṣma e Droṇa, cuja água é Jayadratha, cuja lótus azul é Gāndhāra, cujo tubarão é Śalya, [cuja] correnteza [é parecida] com Kṛpa, [cuja] rebentação [é parecida] com Karṇa, cujo terrível crocodilo é Aśvatthāma e Vikarṇa, cujo turbilhão é Duryodhana, [foi] de fato cruzado pelos pāṇḍavas, [e] o barqueiro [deles foi] Keśava.
1. गान्धार > Śakuni, o [rei] de Gāndhāra (um reinado)
2. कृपेण , कर्णेन > foi inserido um सदृश na tradução para receber esses 3ºs casos como complemento.
3. केशवः > epíteto de Kṛṣṇa
पाराशर्यवचस्सरोजममलं गीतार्थगन्धोत्कटं
नानाख्यानककेसरं हरिकथासम्बोधनाबोधितम् ।
लोके सज्जनषट्पदैरहरहः पेपीयमानं मुदा
भूयाद्भारतपङ्कजं कलिमलप्रध्वंसि नः श्रेयसे ॥७॥
पाराशर्यवचस्सरोजम् — n. 1/s ((( पाराशर्य + वचस् TP6 ) + सरस् TP6 ) + जम् UTP ) — [aquele] que nasce do lago das palavras de Pārāśarya¹
अमलम् — n. 1/s ( अ + मल NBV ) — [aquele] sem impureza (puro)
गीतार्थगन्धोत्कटम् — n. 1/s ((( गीता + अर्थ TP6 ) + गन्ध KD ) + उत्कट TP6 ) — abundante da fragrância que é o significado da [Bhagavad-]gītā
नानाख्यानककेसरम् — n. 1/s (( नाना + आख्यानक KD ) + केसर BV6 ) — [aquele] do qual os filamentos da flor² são as inúmeras narrativas
हरिकथासम्बोधनाबोधितम् — n. 1/s ((( हरि + कथा TP6 ) + सम्बोधन TP6 ) + आ-√बुध् 1P caus. ppp. TP3 ) — causado ser notado³ pela explicação da história de Hari⁴
लोके — m. 7/s ( लोक ) — no mundo
सज्जनषट्पदैः — m. 3/p (( सत् + जन KD ) + ( षष् + पद BV6 ) KD ) — pelas abelhas⁵ que são as pessoas boas
अहरहः — ind. (अहर् + अहर् ) — diariamente, dia a dia
पेपीयमानम् — n. 1/s ( √पा 1P freq. pprp. ) — [aquele] que está frequentemente sendo bebido
मुदा — f. 3/s ( मुद् ) — com alegria
भूयात् — v. 3/s ben. ( √भू 1P ) — que [ele] exista
भारतपङ्कजम् — n. 1/s ( भारत + पङ्कज TP6 ) — lótus do [Mahā–]bhārata
कलिमलप्रध्वंसि — n. 1/s (( कलि + मल TP6 ) + प्रध्वंस-इन् TP2 ) — [aquele] que aniquila a impureza de Kali[-yuga]
नः — 6/p ( अस्मद् ) — de nós
श्रेयसे — n. 4/s ( श्रेयस् ) — para o bem
Que exista para o nosso bem o lótus do [Mahā–]bhārata, [lótus esse] que nasce do lago das palavras de Pārāśarya, [que é] puro, [que é] abundante da fragrância que é o significado da [Bhagavad-]gītā, cujos filamentos da flor são as inúmeras narrativas, [que foi] causado ser notado pela explicação da história de Hari, que aniquila a impureza de Kali[-yuga], que, dia a dia, alegremente, está frequentemente sendo bebido pelas abelhas que são as pessoas boas no mundo.
1. पाराशर्य > Vyāsa, o descendente de Parāśara.
2. केसर > APTE:2 The filament of a flower; नीपं दृष्ट्वा हरितकपिशं केसरैरर्धरूढैः Me. 21 ; Ś. 6. 17 ; M. 2. 11 ; R. 4. 67 ; Śi. 9. 47.
3. आबोधित > बुध् 1U / Caus. / 7 To revive the scent (of a perfume).
4. हरि > epíteto de Kṛṣṇa.
5. षट्पद > Abelha, a que possui seis pés.
मूकं करोति वाचालं पङ्गुं लङ्घयते गिरिम् ।
यत्कृपा तमहं वन्दे परमानन्दमाधवम् ॥८॥
मूकम् — m. 2/s ( मूक ) — mudo
करोति — v. 3/s pres. ( √कृ 8U ) — [ele] faz
वाचालम् — m. 2/s ( वाचाल ) — eloquente
पङ्गुम् — m. 2/s ( पङ्गु ) — manco, coxo
लङ्घयते — v. 3/s pres. ( √लङ्घ् 1U caus. ) — [ele] causa escalar
गिरिम् — m. 2/s ( गिरि ) — montanha
यत्कृपा — f. 1/s ( यद् + कृपा TP6 ) — compaixão do qual
तम् — m. 2/s ( तद् ) — esse
अहम् — 1/s ( अस्मद् ) — eu
वन्दे — v. 1/s pres. ( √वन्द् 1A ) — [eu] saúdo
परमानन्दमाधवम् — m. 2/s (( परम + आनन्द KD ) + माधव KD ) — Mādhava¹ que é a felicidade suprema
Eu saúdo esse Mādhava que é a felicidade suprema, do qual a compaixão faz do mudo, eloquente, e causa o manco escalar a montanha.
1. माधव > epíteto de Kṛṣṇa.
यं ब्रह्मा वरुणेन्द्ररुद्रमरुतः स्तुन्वन्ति दिव्यैः स्तवैः
वेदैः साङ्गपदक्रमोपनिषदैर्गायन्ति यं सामगाः ।
ध्यानावस्थिततद्गतेन मनसा पश्यन्ति यं योगिनो
यस्यान्तं न विदुः सुरासुरगणा देवाय तस्मै नमः ॥९॥
यम् — m. 2/s ( यद् ) — o qual
ब्रह्मा — m. 1/s ( ब्रह्मन् ) — Brahman
वरुणेन्द्ररुद्रमरुतः — m. 1/p ( वरुण + इन्द्र + रुद्र + मरुत् DVI ) — Varuṇa, Indra, Rudra e Marut
स्तुन्वन्ति — v. 3/p pres. ( √स्तु 2U ) — [eles] elogiam *?
दिव्यैः — m. 3/p ( दिव्य ) — pelos divinos
स्तवैः — m. 3/p ( स्तव ) — pelos elogios, hinos
वेदैः — m. 3/p ( वेद ) — pelos Vedas
साङ्गपदक्रमोपनिषदैः — m. 3/p ((( स + अङ्ग BV ) + ( पद + क्रम DVI ) KD ) + उपनिषद् BV6 ) — com [aqueles] dos quais as upaniṣads são [cantadas com] o pada¹ e o krama² completos (com todas as partes)
गायन्ति — v. 3/p pres. ( √गै 1P ) — [eles] cantam
यम् — m. 2/s ( यद् ) — o qual
सामगाः — m. 1/p ( साम+ √गै 1P UTP ) — [aqueles] que cantam o Sāma[-veda]
ध्यानावस्थिततद्गतेन — n. 3/s (( ध्यान + अव-√स्था 1P ppp. TP7 ) + ( तद् + √गम् 1P ppp. TP2 ) KD ) — com o ido para ele [e] que é permanecido em meditação
मनसा — n. 3/s ( मनस् ) — com a mente
पश्यन्ति — v. 3/p pres. ( √दृश् 1P ) — [eles] veem
यम् — m. 2/s ( यद् ) — o qual
योगिनः — m. 1/p ( योगिन् ) — yogins
यस्य — m. 6/s ( यद् ) — do qual
अन्तम् — m. 2/s ( अन्त ) — fim, limite
न — ind. — não
विदुः — v. 3/p p.per. ( √विद् 2P ) — [eles] conheceram
सुरासुरगणाः — m. 1/p (( सुर + असुर DVI ) + गण TP6 ) — grupos de suras e asuras
देवाय — m. 4/s ( देव ) — para o deva
तस्मै — m. 4/s ( तद् ) — para esse
नमः — ind. — saudação
O qual, Brahman, Varuṇa, Indra, Rudra e Marut elogiam com hinos divinos. O qual, os recitadores do Sāma[-veda] cantam por meio dos Vedas com [os procedimentos] dos quais as upaniṣads são [cantadas com] o pada e o krama completos. O qual, os yogins veem com a mente ida para ele [e] permanecida em meditação. Do qual o fim, os grupos de suras e asuras não conheceram. Saudação a esse deva.
1. पद > APTE: 12 Detachment of the Vedic words from one another, separation of a Vedic text into its several constituent words.
2. क्रम > APTE: 12 Particular manner of reciting Vedic texts, leaving at each time one word and taking up another.